A vicepresidenta do Gobierno e ministra para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, Sara Aagesen, presentou este xoves en Madrid o Observatorio GOTA para a Xestión Operativa e Transparente da auga; o portal web accesible para a cidadanía, as empresas, as administracións públicas e os profesionais do sector que facilita unha visión integral, útil e conectada da auga en todo o territorio.
O Observatorio integra, por primeira vez nun único espazo, información hidrolóxica, meteorolóxica e de predición procedente de distintas fontes oficiais, o que permite comprender de forma máis completa a evolución da auga no territorio. Entre as súas principais funcionalidades, incorpora un portal de hidroloxía con datos actualizados das Confederacións Hidrográficas, que facilita o seguimento en tempo real de indicadores como o volume de auga embalsada, os caudais de ríos, o estado dos acuíferos ou a evolución da neve.
No acto de presentación, Aagesen destacou que o Observatorio GOTA, o Sello de xestión transparente da auga —que mañá se publica no Boletín Oficial do Estado (BOE)—, ou o financiamento de proxectos de dixitalización de usuarios “son algúns exemplos de como debemos actuar desde as institucións”. Non basta con apoiar os mellores proxectos de regadío, de abastecemento, saneamento ou depuración. Temos que facelos visibles, comprensibles e, sobre todo, inspiradores. Cada iniciativa exitosa que se difunde é unha porta aberta a que outros a repliquen. Porque cando comunicamos ben o que funciona, elevamos o nivel de esixencia colectiva”, apuntou.
A plataforma permite visualizar esta información mediante ferramentas gráficas interactivas, comparar períodos temporais e cruzar variables, o que mellora a interpretación dos datos tanto para usuarios especializados como para o público xeral. Así mesmo, inclúe un sistema de avisos que permite identificar de forma rápida situacións de risco, como posibles inundacións, a través de limiares de caudal e desembalses representados con códigos de cor.
GOTA incorpora tamén un espazo específico para o boletín hidrolóxico semanal, que ofrece unha visión sintética e accesible do estado das reservas hídricas, con distintos niveis de detalle —desde o ámbito nacional ata cada demarcación ou encoro— e con gráficos comparativos que permiten analizar a súa evolución recente e a longo prazo.
A esta información súmase a achegada pola Axencia Estatal de Meteoroloxía, con datos actualizados sobre precipitación, temperatura, vento e humidade, así como previsións meteorolóxicas que axudan a anticipar a evolución dos recursos hídricos nos próximos días.
O Observatorio complétase con información procedente de sistemas europeos como Copernicus e o sistema EFAS de alerta temperá de inundacións, que achegan predicións a varios días vista e reforzan a capacidade de anticipación ante episodios adversos.
Esta plataforma está financiada polo Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia (PRTR), dentro do PERTE de Dixitalización do Ciclo da auga. A web atópase actualmente na última fase de desenvolvemento e estará plenamente operativa a partir do 30 de xuño. Unha vez finalicen os proxectos do PERTE, iranse sumando máis funcionalidades á mesma, en coordinación coa normativa que esixe o control dos usos da auga e a planificación hidrolóxica.
XORNADA DE PRESENTACIÓN
Na xornada de presentación participaron representantes do ámbito científico, institucional e do sector da auga.
A mesa sobre innovación dixital para unha mellor xestión da auga, moderada polo xornalista Roberto Brasero, contou coa participación de Nuria Hernández-Mora, investigadora e socia fundadora da Fundación Nova Cultura da auga; Mónica López, física, meteoróloga e xefa do Tempo de RTVE; Jesús Maza, presidente de DAQUAS; José Luis Pérez, membro da Comisión Permanente de FENACORE; Ángela Potenciano, xefa de área de Riscos Naturais da Dirección Xeral de Protección Civil e Emerxencias; e Diana Martín, técnica da Confederación Hidrográfica do Douro.
Así mesmo, a directora xeral da auga, María Dolores Pascual, presentou o balance do PERTE de dixitalización do ciclo da auga co que o MITECO adxudicou xa 1.200 millóns de euros; un PERTE que, en palabras da vicepresidenta, “está a abordar un desafío país” e “modernizou e segue modernizando o ciclo da auga a través de tres ferramentas: dixitalización, innovación e formación”.
Pola súa banda, a mesa “Da pinga ao dato: transformando a xestión da auga en España”, tamén moderada por Roberto Brasero, reuniu a Ramón Carvajal, catedrático de dixitalización da Universidade de Sevilla; Francisca Tena, xerente do Consorcio Servizos Medioambientais PROEMEDIO; Eugenia Luna, enxeñeira agrónoma da Comunitat de Regants de Llíria; David Manzanares, presidente da comunidade de usuarios de augas subterráneas Lillo-Quintanar; Luis Babiano, xerente de AEOPAS; e Vanesa Mateo, directora xeral da auga do Principado de Asturias.
A xornada concluíu con clausúraa institucional a cargo do secretario de Estado de Medio Ambiente, Hugo Morán.
